Klub „My, matematycy”

W roku 2026 w Klubie Młodego Odkrywcy „My, matematycy” odbyły się następujące zajęcia:

• 14 stycznia w dalszym ciągu rozwiązywaliśmy zadania olimpijskie z różnych krajów. Zwróciliśmy uwagę na „triki”, które ułatwiają rozwiązywanie pewnych typów zadań, zwłaszcza zadań z pierwiastkami.

W roku 2025 w Klubie Młodego Odkrywcy „My, matematycy” odbyły się następujące zajęcia:

• 22 stycznia zajęliśmy się kwadraturą koła, o którym to problemie tak ładnie pisał Wiktor Lenkiewicz w wierszu „Zwariowana geometria”:

Zachodziło kółko w głowę,
czemu nie może być kwadratowe:
- Jeśli na głowę rogi włożę,
wtedy kwadratem będę
być może
lub prostokątem,
gdy mi się uda.
Bo wciąż być kółkiem -
to straszna nuda.

• 19 lutego rozwiązywaliśmy zadania z różnych stron świata. Sprawdzaliśmy, czy potrafimy poradzić sobie z zadaniami, które otrzymują jako pracę domową dziesięciolatkowie z Chin. Badaliśmy, co wspólnego ma kot śpiący pod stołem lub na stole z układami, w których jest więcej niewiadomych niż równań. Jednym słowem czekała nas porcja niestandardowego, twórczego myślenia.
  
• 19 marca wróciliśmy na chwilę do jednego z zadań rozwiązywanych na poprzednich zajęciach (tego dotyczącego napełniania do połowy naczynia w kształcie stożka), a następnie zajęliśmy się słynnym problemem matematyki greckiej: trysekcją kąta. Polega on na podziale kąta na trzy równe części jedynie przy użyciu cyrkla i liniału, czyli linijki bez podziałki.
  
• 23 kwietnia tematyka zależała od uczestników. Zorganizowaliśmy zajęcia pod hasłem „Poznaj mój talent”, przy czym nie musiał to być talent matematyczny. Klubowicze zaprezentowali to, co każdy lubi robić najbardziej i czym chciałby się podzielić z innymi.
• 17 września budowaliśmy modele matematyczne sytuacji realistycznych. Modele były zarówno algebraiczne, jak i geometryczne, więc przy okazji zastanowiliśmy się, czy zawsze warto zaczynać rozwiązywanie problemu od obliczeń. Zastanowiliśmy się też, jak rozszerzać problemy, np. przechodzić ze środowiska 2D do 3D.
• 15 października zgodnie z zapotrzebowaniem na treści z teorii liczb, algebry itp. wyrażonym przez Klubowiczów podczas poprzedniego spotkania zajmowaliśmy się równaniami diofantycznymi: ich historią, metodami rozwiązywania i trochę nietypowymi przykładami. Zaczniemy spotkanie od omówienia pomysłów Klubowiczów na strategię wygrywającą w grze, którą zakończyliśmy poprzednie spotkanie.
• 19 listopada kontynuowaliśmy rozwiązywanie równań diofantycznych oraz rozwiązywaliśmy zadania olimpijskie z Niemiec i USA. Zastanawialiśmy się, czy te zadania naprawdę mają olimpijski stopień trudności.
• 17 grudnia w dalszym ciągu rozwiązywaliśmy zadania olimpijskie z różnych krajów.

W roku 2024 w Klubie Młodego Odkrywcy „My, matematycy” odbyły się następujące zajęcia:

• 21 lutego badaliśmy geometrię na powierzchniach zakrzywionych posługując się… robótkami szydełkowymi. Oczywiście nie szydełkowaliśmy, ale posłużyliśmy się modelami wykonanymi przez studenta kierunku Matematyka Politechniki Białostockiej, który był gościem specjalnym naszego spotkania, a zarazem współprowadzącym zajęcia. Naszym zadaniem było badanie, czy figury na płaszczyźnie i na powierzchniach zakrzywionych mają takie same własności, czy też może czymś się różnią.
• 20 marca tworzyliśmy sztukę jak holenderski malarz i grafik Maurits Cornelis Escher.
• 17 kwietnia zajmowaliśmy się sofizmatami matematycznymi i wyszukiwaliśmy błędy w pozornie poprawnych rozumowaniach. Planowaliśmy też nasze pokazy na Pikniku KMO na 14 maja 2024 roku na kampusie UwB.
• 12 czerwca w dalszym ciągu zajmowaliśmy się sofizmatami matematycznymi (ponieważ na kwietniowych zajęciach bardzo się one Klubowiczom podobały), ale też wróciliśmy do czasów dzieciństwa i użyliśmy klocków do budowy brył – oczywiście na bryły patrzyliśmy naukowo, czyli oczami wielkich uczonych z różnych epok.
• 25 września zadaliśmy sobie pytanie: co wspólnego ma funkcja liniowa z temperaturą – spojrzenie przez wieki.
  
• 23 października rozwiązywaliśmy zadania z różnych stron świata. Na matematycznych (zwykle obcojęzycznych) kanałach YouTube można znaleźć dużo ciekawych, nietypowych zadań, których rozwiązywanie uczy nas łączyć wiedzę z różnych gałęzi matematyki, szukać korelacji międzyprzedmiotowych, a także myśleć krytycznie, a czasem niestandardowo. Właśnie takimi zadaniami zajmowaliśmy się.
• 20 listopada szukaliśmy korelacji między literaturą i matematyką. Nasi młodsi koledzy z Klubu „My, tropiciele Matematyki” zaczęli właśnie realizację projektu „Matematyka Małego Księcia”, w ramach którego będą wykonywać eksperymenty matematyczne zainspirowane przez treści znalezione w literaturze. Spróbowaliśmy my też poszukać matematyki w literaturze pięknej. Może nam się spodoba takie łączenie dziedzin?
• 18 grudnia szukaliśmy korelacji między literaturą i matematyką. Na przykład w wierszu Jerzego Harasymowicza "Geometria" czytamy:

Linia jest prosta
od czasu jak poświęcaną kredą
zapisał nam to w kominie
Pitagoras

Przez tysiąc lat
wyciągnięta jak struna
stoi linia na baczność
przed ludzkością

Jest już bardzo zmęczona
i o niczym nie marzy
jak o zwinięciu się
w kłębek

Postawiliśmy sobie pytanie: Co możemy badać i odkrywać po przeczytaniu tego wiersza? Przeprowadziliśmy warsztaty na bazie treści tego wiersza – były one bogate matematycznie!

W roku 2023 w Klubie Młodego Odkrywcy „My, matematycy” odbyły się następujące zajęcia:

• 17 stycznia szukaliśmy związków gry w kości z pewną funkcją opisującą wiele zjawisk zachodzących w przyrodzie.
• 15 lutego zaprosiliśmy na spotkanie naszego Klubu również młodzież z innych krajów i rozwiązywaliśmy problemy praktyczne, które pojawiają się na egzaminach lub konkursach w różnych krajach, a które wymagają niestandardowego, twórczego myślenia, nie wymagają natomiast bardzo zaawansowanej wiedzy matematycznej. Po prostu uczyliśmy się, jak łączyć ze sobą wiadomości i umiejętności z różnych działów matematyki, aby skutecznie rozwiązać problem praktyczny.
• 22 marca stosowaliśmy modelowanie matematyczne do rozwiązywania problemów praktycznych związanych z:bryłami (podpowiadaliśmy pająkowi, jaką najkrótszą drogą może dotrzeć do muchy w piwnicy, która ma kształt sześcianu), a w nagrodę za dobrą współpracę z pająkiem sprawdziliśmy, czy możemy nauczyć komputer przewidywać nasze postępowanie, czyli czy ma on pewną inteligencję – posłużyliśmy się w tym celu odpowiednim programem komputerowym.
• 19 kwietnia kontynuowaliśmy rozważania na temat brył obrotowych podążając śladami Archimedesa: Co odkrył Pan Archimedes badając zależności pomiędzy objętościami brył obrotowych? Jak wyprowadzić wzór na objętość kuli? Jak wyprowadzić wzór na pole powierzchni kuli? - Wzory te znamy ze szkoły, gdzie były nam podane do zapamiętania, ale wyprowadzenie ich nie jest proste. Zorganizowaliśmy burzę mózgów, podczas której zbieraliśmy pomysły na ich sformułowanie. Ponadto planowaliśmy wystąpienie naszego Klubu w Pikniku Klubowym na naszym kampusie dnia 16 maja 2023 roku, czyli podczas dnia uniwersyteckiego w ramach Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
• 14 czerwca najpierw podążaliśmy śladami wielkiego uczonego Leonarda Eulera w jego odkryciach matematycznych i badaliśmy tzw. Ścieżki Eulera, czyli chodziliśmy po wielokątach. Następnie układaliśmy sudoku na kostce sześciennej.
• 20 września poszukiwaliśmy równowagi. Podczas lekcji matematyki poznajemy tzw. środek ciężkości trójkąta, ale tak naprawdę nie sprawdzamy, po co jest on potrzebny. Na zajęciach zastanowiliśmy się nad funkcją środka ciężkości dowolnego ciała fizycznego i sprawdziliśmy doświadczalnie, jak wyznaczyć środek ciężkości figury o dowolnym kształcie, korzystając z dobrze znanych nam praw fizyki i wykonując eksperymenty. A co z figurami przestrzennymi? Np. walec stawiamy na podstawie. A czy można go postawić na krawędzi podstawy?
• 18 października podążaliśmy śladami artystów, którzy wiele wieków temu tworzyli piękne ornamenty w budowlach islamskich na Bliskim Wschodzie. Jest w nich mnóstwo geometrii. Staraliśmy się przeanalizować naszym „matematycznym okiem”, jak takie ornamenty powstają, a następnie podobne tworzyliśmy pracując ze znanymi nam wielokątami i przekształceniami geometrycznymi. Była to znakomita okazja do uporządkowania naszej wiedzy o wielokątach i ich własnościach.
• 22 listopada eksperymentowaliśmy z figurami geometrycznymi.
• 13 grudnia odkrywaliśmy kombinatorykę posługując się klockami Lego.